Wampir

Oszczędzanie prądu i ciepła w 4 krokach – gorący temat, szczególnie zimą

 

1. ZŁAP WAMPIRY, KTÓRE WYSYSAJĄ PRĄD


W każdym domu mieszkają wampiry – to nie żart. To istoty, które zakradają się do domów, żeby pożerać prąd. Telewizor w trybie czuwania, ładowarka wpięta do gniazdka czy podłączony do listwy komputer – pobierają prąd, zużywając tym samym energię elektryczną. W salonie EkoEksperymentarium możecie spróbować wytropić wampiry i nauczyć się oszczędzać. Kiedy już dowiecie się, gdzie kryją się wampiry – sprawdźcie we własnych domach czy nieużywane sprzęty nie są czasami włączone lub wpięte do gniazdka.

 

 

2. ODSŁOŃ KALORYFERY


W zimowe, chłodne dni potrzebujemy się ogrzać. Nie ma w tym nic złego, ale warto robić to z głową i nie marnować ciepła. Ważną zasadą jest odsłanianie odkręconych kaloryferów. Grzejniki zastawione meblami czy przykryte grubymi zasłonami nie działają jak powinny. Żeby ciepłe powietrze rozchodziło się równomiernie po domu, powinny być one odsłonięte. Pamiętajcie też, żeby zakręcać kaloryfery kiedy wietrzymy mieszkanie. Zasada jest prosta: odkręcony kaloryfer – zamknięte okna. A w zimowe mrozy zamiast podgrzewania mieszkania, warto otulić siebie – ciepły koc i gorąca herbata sprawdzą się znakomicie.

3. KUCHENNI POŻERACZE PRĄDU


Prąd zasila nie tylko sprzęty w salonie – warto o tym pamiętać. Lodówka, czajnik elektryczny czy zmywarka również potrzebują energii do pracy. Dlatego pamiętajcie o dokładnym zamykaniu drzwi lodówki i uruchamianiu zmywarki dopiero w momencie, gdy jest załadowana naczyniami do pełna. Kiedy gotujecie wodę na herbatę – wlejcie do czajnika tylko tyle wody, ile potrzeba do zrobienia jednego napoju.


4. ZGAŚ STREAMING – WŁĄCZ ŚWIATŁO


Temat oszczędzania energii elektrycznej jest ostatnio bardzo popularny, a w internecie pojawiają się coraz to nowe pomysły jak to robić. Niektóre są trafne, ale inne totalnie chybione. Teoria o tym, że lepiej zgasić światło i po ciemku oglądać filmy czy seriale on-line jest błędna. My radzimy: zapal światło, a wyłącz komputer. Sięgnij po książkę, zagraj w planszówkę albo naucz się robić na drutach, bo zapalone światło zużyje znacznie mniej energii, niż oglądanie serialu, czy telewizji i wygeneruje mniejszy ślad węglowy. Jeśli chcesz sprawdzić, jaki ślad węglowy generują różne aktywności – skorzystaj z naszego kalkulatora https://eko-logicznie.com/…/kalkulator-uzywania-telefonu/ i oszczędzaj mądrze.

Więcej porad – jak skutecznie oszczędzać prąd i ciepło – znajdziecie na www.ekoeksperymentarium.pl oraz na wystawie EkoEksperymentarium, którą od 17 listopada do 26 lutego można zobaczyć w Muzeum Warszawskiej Pragi.

forest-g2d6ac6fdd_1920

Najlepsze pomysły na leśne zajęcia w terenie


 

Artykuł jest podsumowaniem i uzupełnieniem webinaru “Lekcja w lesie” przygotowanego przez Witolda Ciechanowicza z Leśnego Ogrodu Botanicznego “Marszewo” prowadzonego przez Nadleśnictwo Gdańsk. Webinar odbył się 6 października 2022 r.


Jak pisze Richard Louv w swojej książce “Ostatnie dziecko lasu”: Tylko emocjonalne związki z przyrodą są w stanie obudzić w dzieciach szacunek dla niej, dzięki czemu jako dorośli będą o nią dbać. Trudno jest bowiem pokochać coś, czego się nie zna, nie rozumie, albo przed czym odczuwa się lęk.

 

POMYSŁY NA LEŚNE ZABAWY

W myśl tego cytatu, jeśli chcemy zachęcić dzieci do poznawania lasu i jego mieszkańców,  powinniśmy im po prostu pozwolić swobodnie spędzać w nim czas. Podstawą tego podejścia jest to, by najmłodsi potrafili czerpać przyjemność z przebywania w tym środowisku i swobodnej zabawy. Leśną przygodę możemy zainicjować proponując jedną z trzech poniższych zabaw: 

 

  • Budowanie szałasów dla “plemienia krasnoludków” (ważne, aby pamiętać, by po zabawie rozrzucić patyczki, z których powstały szałasy z powrotem i by dorośli bawili się również, tworząc własne konstrukcje).
  • Wyścig drewnianych kul po zboczu. 
  • Zbieranie chrustu i rozpalanie ogniska za pomocą krzesiwa (wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych!).

 

Sporo prostych zabaw sensorycznych znaleźć można również w NIEMAPACH z serii Natura (dostępne bezpłatnie na www.niemapa.pl)

 

W czasie lekcji w lesie możemy pozwalać dzieciom doświadczać lasu sensorycznie, czuć się w nim swobodnie i w miarę rozsądku, móc coś z tego lasu “mieć”. Żywemu, zdrowemu drzewu nie szkodzi ubytek kilku liści, a jeśli nawet złamana zostanie jakaś gałązka czy poruszony zostanie mech (znajdujący się pod ochroną!), to są to bardzo niewielkie straty w porównaniu z np. budowaniem nowych dróg w lesie. Możliwość nieskrępowanej zabawy zapada dzieciakom w pamięć, tworząc pozytywne skojarzenia z lasem i potęgując poczucie wolności i więzi z naturą.

 

 

BEZPIECZEŃSTWO PRZEDE WSZYSTKIM

Wybierając się do lasu warto pamiętać o bezpieczeństwie w czasie leśnych wypraw.  Aby uniknąć chorób przenoszonych przez kleszcze warto szczepić się na odkleszczowe zapalenie mózgu.  Zagrożeniem może być również bąblownica, przed którą łatwo można się uchronić myjąc przed jedzeniem owoce zebrane w lesie. 

 

CZAS NA NAUKĘ!

Podsumowując: dzieciom potrzeba przede wszystkim kontaktu z przyrodą i możliwości swobodnej zabawy w lesie – dopiero na tej podstawie można pomału budować wiedzę o ekosystemie i przyrodzie, a w dalszej perspektywie rozwijać umiejętności rozpoznawania drzew czy ptaków. Z doświadczenia wiemy, że podczas swobodnej zabawy, kiedy dzieci poczują się dobrze – ciekawość weźmie górę i edukator będzie mógł przejść do przekazywania wiedzy na różne sposoby. Poniżej znajdziecie listę książek i aplikacji pomocnych w edukacji leśnej Mamy nadzieję, żę prezentowana poniżej lista pomoże rodzicom i nauczycielom pokazywać dzieciom uroki lasów. 

 

 

PUBLIKACJE I WYDAWNICTWA

Czyj to trop? (LINK
Na stronie Lasów Państwowych można za darmo pobrać PDF z kluczem do rozpoznawania tropów zwierząt. Dzięki niemu każdy może sprawdzić jak wyglądają ślady dzika, sarny, wiewiórki czy rysia. Taką “ściągę” możecie zabrać ze sobą na leśny spacer i sprawdzić kto przemierzał ścieżki przed wami. Dzieci z chęcią wcielą się rolę detektywów i będą z zaangażowaniem poszukiwać tropów mieszkańców lasu. 

 

NIEMAPA 
Idąc do lasu warto mieć ze sobą NIEMAPĘ – kreatywny przewodnik po lasach. Na stronie www.niemapa.pl znajdziecie m.in.:  NIEMAPĘ BIESZCZADY, zachęcającą do wycieczek po bukowych lasach i połoninach czy NIEMAPĘ PUSZCZA BIAŁOWIESKA, która pozwala bliżej poznać żubry. Jednak te popularne turystycznie rejony to nie wszystko!NIEMAPY pokazują też lasy, które znajdują się w bliskim otoczeniu dużych miast. Dobrym przykładem takiego przewodnika jest NIEMAPA LASY ŁÓDZKIEGO, NIEMAPA LASÓW OKOLIC POZNANIA, NIEMAPA LASY ZIELONOGÓRSKIE, NIEMAPA LASY POMORZA GDAŃSKIEGO czy GÓRNEGO ŚLĄSKA. Na stronie znajdziecie też NIEMAPĘ OTO DĄB. To ilustrowana opowieść o tym jak działa to wyjątkowe drzewo., Poznacie całą społeczność mieszkańców i sąsiadów tego, a także zobaczycie jak przebiegają niesamowite procesy w nim zachodzące

APLIKACJE

Aplikacja BirdNET 
Będąc w lesie warto zamknąć oczy i zatopić się w dźwiękach natury. Ale co zrobić jeśli ptasie trele są dla nas nie do rozpoznania? Wtedy z pomocą przychodzi aplikacja BirdNET, która pozwala rozpoznawać ptaki po dźwiękach. Wystarczy nagrać to co słyszymy za pomocą mikrofonu w telefonie, a aplikacja powie nam jaki ptak “śpiewa” w pobliżu. 

PlantNet Plant Identification
Ta aplikacja pozwala identyfikować rośliny. Wystarczy pobrać aplikację na telefon, zrobić zdjęcie danej roślinie i po chwili będziemy wiedzieli jak nazywa się dany krzew, drzewo czy kwiat na który patrzymy. 

 

KSIĄŻKI

Ostatnie dziecko lasu, Richard Louv
Czyżbyśmy byli ostatnim pokoleniem, które swobodnie mogło bawić się wśród dzikiej przyrody, wspinać się na drzewa i poczuć z nią związek? Dlaczego to ważne? Jak zmienił się stosunek społeczeństwa do przyrody w ostatnich dekadach? Książka prezentuje badania i statystyki omawiające te zjawiska

 

O czym szumią drzewa?, Peter Wohlleben 
Masa wiedzy o lesie wśród uroczych ilustracji. Dzieciaki mogą dowiedzieć się czy drzewa mają pryszcze, czego uczą się w szkole drzewne dzieci i jak działa leśny internetPoznają z niej tajemnice lasu i będą mogły przeprowadzić własne eksperymenty, czyli to, co dzieciaki lubią najbardziej.

 

Rok w lesie, Emilia Dziubak
Pięknie ilustrowana książka przeznaczona dla młodszych dzieci, gdzie na każdej rozkładówce widzimy jeden miesiąc z życia polskiego lasu wraz z kilkudziesięcioma zamieszkującymi go gatunkami roślin i zwierząt. Przeglądając kolejne strony poznajemy roczny cykl życia lasu i jego mieszkańców.

artificial-intelligence-g7861b10d5_1920

Laboratoria przyszłości – nowoczesna edukacja klimatyczna


 

Budowanie kompetencji przyszłości u uczniów może iść w parze z edukacją klimatyczną!
Wyposażenie techniczne, które pomaga w rozwijaniu umiejętności dzieci, z powodzeniem sprawdzi się w utrwalaniu wiedzy o ochronie środowiska. EkoEksperymentarium podpowiada jak w ciekawy sposób angażować uczniów w praktyczne zadania, pozwalające im rozwijać zainteresowania i odkrywać talenty. 

 

Kamera – akcja!

Korzystając z kamer czy aparatów, zakupionych w ramach programu Laboratoriów Przyszłości można np. nakręcić film instruktażowy, na którym uczniowie zaprezentują jak prawidłowo segregować odpady. Do jakiego kosza powinna trafić zapisana kartka papieru, gdzie wrzucić pozostałości po drugim śniadaniu, a gdzie złamany ołówek czy wyschnięty mazak? Akcja eko filmu może się też rozgrywać w szkolnej łazience, gdzie główną rolę odegra Inspektor KROPELKA. Pokażcie z uczniami jak prawidłowo myć ręce, nie marnując przy tym wody. Za scenariusz może posłużyć jedna z gier w łazience EkoEksperymentarium.

 

 

Mikrofon w dłoń!

Macie w szkole mikrofon i sprzęt do rejestracji dźwięku? Warto je wykorzystać i odkryć w swojej klasie dziennikarskie talenty. Zadaniem dzieci może być np. nagranie szkolnej sondy audio na temat: jak/czym docierasz do szkoły? Dzięki temu uczniowie sprawdzą jakie środki transportu są wybierane najczęściej i czy te wybory są ekologiczne.

Mikrofon to też świetne narzędzie pozwalające uwrażliwiać na dźwięki otaczającego świata. Wybierzcie się z klasą na wycieczkę do lasu i nagrajcie mikrofonem odgłosy przyrody. Taka dźwiękowa pocztówka z szelestem liści i śpiewem ptaków z pewnością przyda się potem na lekcji.

 

Maszyna w ruch!

Szkolne maszyny do szycia, też przydadzą się do eko zadań. Ze zużytych ubrań czy firan uszyjcie wspólnie wielorazowe woreczki na warzywa. Takie woreczki świetnie zastąpią foliówki, które zaśmiecają środowisko. Możecie też uszyć większe torby na zakupy ze starych koszulek, albo zorganizować zajęcia z nauki naprawiania ubrań. Cerowanie dziur, doszywanie guzików czy naszywanie łat – takie zadania to świetna zabawa, ale też dawanie drugiego życia rzeczom, czyli realne działanie na rzecz planety.

 

 

Więcej inspiracji do kreatywnych eko zadań, wykorzystujących sprzęt z Laboratoriów Przyszłości, znajdziecie w scenariuszach lekcji EkoEksperymentarium. Zapraszamy do wspólnej nauki i rozwijania kompetencji przyszłości.

shopping-g2537ceab6_1920

KUPUJ Z GŁOWĄ – czyli jak robić eko zakupy

Polacy marnują 5 mln ton żywności rocznie – to prawie tyle, ile waży milion dorosłych słoni afrykańskich! Dodatkowo, co roku w śmietnikach lądują setki kilogramów plastikowych opakowań. Każdy z nas dokłada do tego swoją cegiełkę, szkodząc tym samym środowisku. Można jednak skutecznie zmniejszać te liczby, robiąc np. odpowiedzialne zakupy. Jak kupować z głową dowiecie się w jednej z ekomisji w EkoEksperymentarium

Odpowiednie przygotowanie

Zanim ruszycie na zakupy dobrze się do nich przygotujcie. Pamiętajcie o zrobieniu listy potrzebnych rzeczy, żeby nie kupować za dużo i nie wkładać do koszyka niepotrzebnych produktów. Zabierzecie też ze sobą materiałową eko torbę – dzięki niej nie będziecie musieli kupować foliówek z tworzyw sztucznych. Torbę wielorazowego użytku można zrobić samemu np. z niepotrzebnej koszulki.

Ładne – nie znaczy najlepsze

Będąc już w sklepie patrzcie uważnie co ląduje w waszym koszyku. “Samotne banany” z przebarwieniami są równie smaczne jak te w pięknej, błyszczącej kiści. 

Nieidealne jabłka, buraki o nieregularnym kształcie czy zabrudzona ziemią marchewka mogą śmiało trafić na talerz zamiast do śmietnika. Warto wybierać też rzeczy z naklejką KUPUJĘ NIE MARNUJĘ, bo tak w sklepach oznaczone są pełnowartościowe produkty, których data przydatności do spożycia wkrótce się kończy.

Lokalne produkty

Zwracajcie uwagę na kraj, z którego pochodzą produkty. Te pochodzące z zagranicy mają wyższy ślad węglowy, ponieważ musiały być transportowane z daleka. 

Polski twaróg, miód z lokalnych pasiek czy sezonowe owoce będą dla środowiska lepszym wyborem niż dżem z mango czy ananas w puszce, które przebyły długą podróż zanim trafiły na sklepową półkę.

Opakowanie ma znaczenie

Nie tylko wnętrze ma znaczenie. Robiąc zakupy zwróćcie uwagę w co zapakowane są produkty, które wybieracie i czy opakowania po opróżnieniu łatwo poddają się recyklingowi. Warto stawiać na papierowe pudełka, zamiast te z tworzyw sztucznych i wielorazowe siateczki na warzywa zamiast klasycznych “zrywek”. 


Wybierzcie się z tatą Karolem na zakupy w EkoEksperymentarium i zobaczcie co jeszcze można zrobić, żeby kupować z głową i nie szkodzić Planecie.

ocean

Każda kropla się liczy! Jak rozmawiać z dziećmi o wodzie.

22 marca wypada Światowy Dzień Wody ONZ – to świetna okazja, żeby porozmawiać z dziećmi o tym jak o nią dbać. Tylko 1% zasobów wodnych na świecie to woda słodka użyteczna dla ludzi, a naukowcy alarmują, że jeśli nie zaczniemy szanować wody to za kilkadziesiąt lat, okresów z jej niedoborami będzie coraz więcej. Jak do tego nie dopuścić? Mamy dla Was kilka rad jak poprzez dobrą zabawę, eksperymenty czy rodzinne wyzwania uczyć dzieci szacunku do wody.

Graj i ratuj świat!

Na dobry początek rozgrzewka w EkoEksperymentarium, gdzie ilustrowani bohaterowie pokażą jak nie marnować wody. Jak myć ręce, jak robić oszczędne pranie czy jak korzystać z toalety, żeby do ścieków nie trafiały hektolitry wody? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w EkoEksperymentarium. 

Eko wyzwanie inspektora KROPELKI

Z okazji Światowego Dnia Wody podejmijcie łazienkowe wyzwanie. Wyznaczcie spośród Was inspektora KROPELKĘ, który przy pomocy stopera sprawdzi ile czasu zajmuje domownikom codzienny prysznic. Zapiszcie wyniki i policzcie ile litrów wody zużywa każdy z Was. Możecie przyjąć, że średnio w czasie prysznica zużywa się 15 litrów wody na minutę. Po przeprowadzonym śledztwie podejmijcie rodzinne wyzwanie. Ustalcie ile czasu każdy z Was będzie maksymalnie spędzał pod prysznicem i notujcie swoje wyniki. Po tygodniu zróbcie podsumowanie, a osoba która zużyje najmniej wody zdobędzie tytuł Strażnika lub Strażniczki Wody.

Wytrop niewidzialną wodę

Nie tylko picie czy kąpiele zwiększają zużycie wody. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego jak wiele wody pitnej, której nigdy nie zobaczymy, zużywa się do produkcji rzeczy, energii, jedzenia. Wiedzieliście na przykład, że na zrobienie hamburgera z frytkami potrzeba aż 2,5 tysiąca litrów wody? To tyle co w niebieskim basenie ogrodowym! Spróbujcie całą rodziną policzyć np. jaki jest ślad wodny Waszego śniadania. Sprawdźcie, czy możecie zmienić swój jadłospis, żeby nie marnować zasobów wodnych. 

rys. Daniel Guszta – Studio Sarna

Wiedza na YouTube

Filmiki w internecie wcale nie muszą służyć tylko i wyłącznie rozrywce. Mogą też mieć dużą wartość edukacyjną i poprzez atrakcyjną formę przekazywać skomplikowaną wiedzę w przystępny sposób. Dlatego starszym dzieciom i młodzieży polecamy oglądanie edukacyjnych wideo, które pokazują jak ważnym zasobem jest woda. Takie filmiki powstały choćby w ramach projektu “Obywatele dla środowiska: Co z tą wodą” realizowanego przez Fundację Ambitna Polska (LINK). Dla młodszych dzieci dedykowana jest np.: Audiobajka „Woda w przyrodzie, czyli bajka o potrzebie łapania deszczówki”.

Mali ogrodnicy

Dbanie o wodę zaczyna się w naszych domach i to nie tylko w łazience czy kuchni, ale też na balkonie lub w ogrodzie. Zbieranie deszczówki, hodowanie własnego warzywnika na balkonie, zasadzenie ogrodu społecznego przed blokiem czy też rzadsze koszenie trawy w ogrodzie to proste czynności, które uwrażliwiają dzieci na wodę w najbliższym otoczeniu.


Jeśli chcecie sami dowiedzieć się więcej o tym jak dbać o zasoby wodne polecamy wydawnictwo „WODA” przygotowane przez Mamy Projekt dla Caritas Laudato sí (
LINK) bądź lekturę bloga Świat Wody.