149694477_2641738046086795_1541411427754462033_o

Tu znajdziesz materiały do lekcji zdalnej. Lista 7 miejsc.

Ten wpis dedykujemy nauczycielom edukacji przedszkolnej, wczesnoszkolnej i rodzicom, którzy szukają wartościowych materiałów dotyczących przyrody, klimatu i ekologii. 

Jeśli skorzystaliście już z naszej gry ekoeksperymentarium.pl i materiałów dodatkowych, które wysłaliśmy Wam na skrzynkę zaraz po zapisaniu się do projektu TUTAJ, i macie ochotę na więcej materiałów ułatwiających  przeprowadzenie ciekawych i angażujących zajęć, to spójrzcie na listę poniżej. Wybraliśmy dla Was siedem wyjątkowych propozycji:

  1. Podcast Bliżej Lasu

Podcast Bliżej Lasu to opowiadania przyrodnicze o sekretach polskiej natury, zainspirowane pytaniami zadawanymi przez dzieci w trakcie zajęć edukacyjnych. W ramach każdego odcinka mali słuchacze otrzymują potwierdzoną naukowo wiedzę podaną w przystępny sposób oraz propozycję prostego eksperymentu do wykonania samodzielnie w domu lub lesie. W tle usłyszycie prawdziwe odgłosy przyrody. Być może zachęci Was również to, że według Spotify i EmpikGo “Bliżej Lasu” to “najlepszy podcast przyrodniczy w Polsce”.

2. Lekcje z Klimatem MKiŚ

Lekcje z Klimatem to projekt edukacyjny Ministerstwa Klimatu i Środowiska, w ramach którego przygotowano materiały edukacyjne „Przyjaciele klimatu” wspierające nauczycieli szkół podstawowych w przekazywaniu wiedzy na temat  kluczowych zagadnień związanych z ochroną klimatu oraz działaniami na rzecz adaptacji do zachodzących zmian klimatu. Pod adresem: https://www.gov.pl/web/klimat/materialy-edukacyjne można znaleźć gotowe scenariusze zajęć (dla klas I-III, IV-V, VI-VIII), infografiki i prezentacje.

3. Centrum Przyrodnicze w domu

Centrum Przyrodnicze to integralna część Centrum Nauki Keplera w Zielonej Górze. Na swojej stronie mają materiały do wykorzystania w domu lub szkole – prawdziwa skarbnica wiedzy! Wśród udostępnionych filmów znajdują się m.in.: #eksperymenty z maluchem i #eksperymenty ze szkolniakiem, z których z powodzeniem możecie skorzystać. Tutaj http://centrumprzyrodnicze.pl/noc-biologow-2021/ znajdziecie ponadto trzyczęściową kilkunastominutową opowieść o historii epidemii. Starszych uczniów z pewnością to zainteresuje.

4. Giganty Mocy – materiały interaktywne

Na tej stronie znajdziecie zestaw pomocy edukacyjnych przeznaczonych dla klas I-III i IV-VIII szkoły podstawowej o bardzo szerokiej tematyce. Wystarczy zajrzeć i wybrać coś dla siebie. Interaktywne zdjęcia i filmy mogą pomóc w uatrakcyjnieniu lekcji przyrody i geografii.

5. Materiały programu “5 za segregację”

Pod linkiem znajdziecie materiały programu “5 za segregację”, które pozwolą Wam urozmaicić lekcje związane z tematyką segregowania odpadów i pogłębić ciekawe zagadnienia jak np.: jakie są rodzaje plastiku, co powstaje z posegregowanych odpadów, czy posegregowane odpady mieszają się w śmieciarce. Dzięki infografikom i licznym filmikom lekcja o odpadach i recyklingu stanie się o wiele ciekawsza.  

6. Podcast Dziko Przygody

Podcast Dziko Przygody to dzikie opowieści o lesie i przyrodnicze gawędy opowiadane przez instruktorkę leśną Dzikoprzygód – Anetę Chmielińską. Pozwolą w ciekawy sposób pogłębić wiedzę dzieci o dzikiej przyrodzie – na lekcji lub w domu, w ramach pogłębienia tematu.

7. Ekopaka dla małych i dużych

Ekopaka to pudło edukacyjno-zabawowe pokazujące zamknięty obieg surowców. Znajdziecie tutaj gotowe karty pracy podzielone według wieku dzieci (są tu materiały również dla przedszkolaków), gotowe scenariusze zajęć zdalnych i stacjonarnych oraz kolorowanki. Warto zajrzeć i skorzystać!

Projekt bez tytułu

Ile wody jest w Twoich dżinsach?

Produkcja bawełny pochłania ogromne ilości wody! Nawet 11.000 litrów wody na kilogram dżinsów! Jak to jest możliwe? Sprawdźmy. 


1. Różnorodne procesy

Z pola bawełny w Azji do sklepowej półki w Polsce – dżinsy przechodzą długą drogę i wiele procesów, z których każdy ma wpływ na zasoby naturalne (głównie negatywny). Obserwacje i obliczenia, jakich dokonują naukowcy nie są łatwe a ślad wodny, jaki pozostawia produkcja pary dżinsów zależy od tego gdzie i w jaki sposób bawełna jest hodowana, gdzie i jak jest przetwarzana i jaką drogę przebywa zanim trafi do konsumenta. Przykładowo: surowa bawełna z Chin, Indii lub Pakistanu może trafiać do Malezji, gdzie następują procesy przetwarzania tkaniny oraz szycia a finalnie produkt zostaje wysłany do Europy. Oczywiście historia każdej pary dżinsów może być inna, a badacze przyjmują pewne uśrednienia. 


2. Na polu bawełny

W tym etapie bawełna zostaje zasiana, rośnie, wypuszcza kwiaty a następnie jest zbierana składowana w formie szarpi bawełnianych. Jest to etap najbardziej wodochłonny. Naiwnością byłoby jednak sądzić, że letni deszczyk regularnie nawadnia rośliny a nadmiarowa czysta woda deszczowa spływa do głębokich warstw ziemi gdzie zasila krystaliczne podziemne strumienie.

Bawełna hodowana jest często w rejonach, gdzie deszcz pada rzadko. W naturalnym stanie rosłyby tam rośliny potrzebujące niewiele wody a woda w glebie mogłaby być wykorzystana do upraw żywności potrzebnej dla ludności lokalnej. Intensywne uprawy bawełny powodują, że woda z gleby zostaje szybko i intensywnie “wyssana” przez rośliny a hodowcy muszą pola nawadniać wodą sprowadzaną z daleka lub pobieraną z najgłębszych warstw ziemi zaburzając tym samym odwieczną równowagę w przyrodzie i przyczyniając się do erozji terenów uprawnych.

Jak obliczyli naukowcy, uprawa roślin bawełny, z których zostanie zebrane wystarczająco dużo surowca aby wyprodukować dżinsy pochłonie 8506 litrów wody pochodzącej zarówno z gleby, jak i z deszczu czy sztucznego nawadniania. Dla ułatwienia przyjęto 1kg. dżinsów gotowych co odpowiada mniej więcej jednej parze męskich dżinsów z grubszej tkaniny. Intensywna hodowla to również intensywne użycie nawozów sztucznych. Dane sprzed kilku lat pokazują, że 25% pestycydów używanych na świecie trafia właśnie na pola bawełny! Zanieczyszczona nimi woda wsiąka spowrotem w ziemię i przez lata filtrować się będzie do kolejnych warstw ziemi zanieczyszczając je lub trafi do podziemnych cieków wodnych i spłynie, wraz z pestycydami, dalej. Obliczając ślad wodny tego działania wylicza się ilość litrów potrzebnych do zneutralizowania zanieczyszenia – przy kilogramowych dżinsach to 622 litry wody


3. Przetwarzanie

Wytworzone przez hodowców szarpie bawełniane trafiają do fabryk w których dokonuje się kolejnych procesów. Każdy z nich pochłania wodę i w każdym wytwarzane są kolejne odpady, które również należy wliczyć do ogólnej sumy wody potrzebnej do wyprodukowania dżinsów.

I tak po kolei: jak produkcja tzw. szarej tkaniny (358 l. wody), produkcja tkaniny z tzw. szarej tkaniny (360 litrów), produkcja materiału niebarwionego z tkaniny (136 litrów). Taka tkanina nie jest jeszcze w naszym ulubionym kolorze blue jeans, dlatego konieczne jest bielenie, barwienie i nadruki – neutralizacja zanieczyszczeń wynikających z tego procesu pochłania 640 litrów wody. Kolejne 220 litrów wody pochłonie neutralizacja zanieczyszczeń koniecznych do uszycia spodni. 


4. Sklep

Na wystawie w sieciówce kuszą nas modne w tym sezonie dżinsy… mają kształt i kolor troszkę inny od tych kilku par, które mamy już w domu. Są niedrogie i śliczne, nie mamy głowy ani możliwości by sprawdzić gdzie i z jaką szkodą dla przyrody została wyhodowana bawełna na nie ani tego gdzie i czym były barwione czy kto je szył i w jakich warunkach.

Nie dowiemy się ile kilometrów przejechały aby do nas trafić zanieczyszczając przy okazji powietrze lub oceany. Nie sprawdzimy ile plastiku trafiło do śmieci aby je opakować i bezpiecznie przewieźć. Jeśli w szafie zabraknie miejsca na nie – wyrzucimy któreś ze starych dżinsów. 

A gdyby tak przejrzeć szafę i ubrać się w stare dżinsy? Może wystarczy te stare przerobić, poszerzyć, zaszyć etc.? Może wymienić się z kimś lub kupić używane? Albo kupić spodnie z innego materiału – np. z lyocellu, którego ślad węglowy i wodny są nieporównywalnie niższe?   A gdyby tak po prostu nic nie kupować, zamiast do sklepu pójść na spacer nad rzekę i cieszyć się wodą?

Źródło: Chapagain A.K., Hoekstra A.Y., Savenije H.H.G. and Gautam R. (2006), „The water footprint of cotton consumption: An assessment of the impact of worldwide consumption of cotton products on the water resources in the cotton producing countries”, Ecological Economics, 60(1): 186–203

Scenariusze lekcji

Zachęcamy grupy szkolne do odwiedzania wystawy Przeciek a następnie pogłębienia i utrwalenia wiedzy na zajęciach w szkole. Do tego celu przygotowaliśmy dwa scenariusze zajęć – dla dzieci młodszych i starszych. Scenariusze pomyślane są tak, aby nauczyciel mógł przeprowadzić zajęcia również wtedy, kiedy wyjście na wystawę nie było możliwe.

Scenariusz dla dzieci młodszych (głównie klasy 1-4) proponuje zajęcia dotyczące bezpośredniego oszczędzania wody w domu: w kuchni, łazience i w ogrodzie lub na balkonie. Uczniowe pracują na przygotowanych przez nas materiałach. Scenariusz i materiały do omawiania wystawy Przeciek w młodszych klasach do pobrania TUTAJ.

Uczniom starszym proponujemy zapoznanie się z szerszą perspektywą dotyczącą wody i jej ochrony. Uczniowie poznają pojęcie śladu wodnego analizując przykłady prezentowane na wystawie: produkcja odzieży i żywności a następnie będą mogli zastanowić się, jakie działania na rzecz wody mogą podejmować samodzielnie a jakie w ramach grup społecznych. Scenariusz i materiały do omawiania wystawy Przeciek w starszych klasachdo pobrania TUTAJ.